Tin Tức

Doanh nghiệp Việt có thể học gì từ cách EA khai thác kho tài sản số

Trong ngành công nghiệp trò chơi điện tử, một sản phẩm có thể biến mất khỏi thị trường không phải vì người chơi hết yêu thích, mà vì công nghệ thay đổi, dữ liệu thất lạc và những phiên bản cũ không còn tương thích với máy tính hiện đại.

Wing Commander III và IV được phục hồi những cảnh phim chưa từng có chất lượng tốt hơn

EA vừa mang trở lại 25 trò chơi kinh điển từ thời kỳ hoàng kim của hãng trong thập niên 1990. Đáng chú ý, dự án không chỉ đơn giản là đưa trò chơi cũ lên nền tảng mới. Đằng sau đó là hành trình tìm kiếm những cuộn băng lưu trữ bị lãng quên, phục hồi dữ liệu hình ảnh và hợp tác với cộng đồng để bảo tồn lịch sử trò chơi điện tử.

Đây cũng là một ví dụ đáng suy nghĩ về cách doanh nghiệp có thể biến tài sản kỹ thuật số tưởng như đã hết giá trị thành sản phẩm thương mại mới.

EA đưa 25 trò chơi kinh điển trở lại thị trường

EA đã phát hành lại 25 trò chơi trên Steam và GOG, bao gồm nhiều thương hiệu nổi tiếng như Wing Commander, Ultima, Road Rash và Theme Hospital.

Danh sách bao gồm gần như toàn bộ loạt Ultima, từ Ultima I đến Ultima IX, cùng Ultima Underworld I và II.

Loạt Wing Commander có nhiều phiên bản được phục hồi, bao gồm Wing Commander I, II, III, IV và Prophecy, bên cạnh Privateer, Privateer 2, Academy, Armada và Strike Commander.

Một số trò chơi khác như Crusader No Remorse, Crusader No Regret và Theme Hospital cũng góp mặt.

Đây không phải những sản phẩm được xây dựng lại hoàn toàn. EA chủ yếu tập trung cải thiện khả năng tương thích, hình ảnh và trải nghiệm trên máy tính hiện đại.

Kho lưu trữ cũ của EA trở thành chìa khóa phục hồi

Câu chuyện bắt đầu từ Jim Vessella, nhà sản xuất cấp cao tại EA.

Sau khi tham gia dự án Command & Conquer Remastered Collection năm 2019, ông biết đến một căn phòng lưu trữ tại khuôn viên Redwood Shores của EA.

Nơi đây chứa rất nhiều phương tiện lưu trữ vật lý từ những thời kỳ trước, nhưng dữ liệu được phân loại và ghi nhãn không đầy đủ.

Trong thời gian rảnh, Vessella cùng một số cộng sự bắt đầu kiểm kê kho lưu trữ.

Phát hiện quan trọng là họ tìm thấy gần như toàn bộ bản gốc của những đoạn phim chuyển động toàn phần trong Wing Commander III và IV.

Đây là tài sản đặc biệt giá trị vì những đoạn phim điện ảnh từng là một phần quan trọng tạo nên trải nghiệm của dòng trò chơi này.

17 giờ mỗi ngày để phục hồi lịch sử trò chơi

Để phục hồi những dữ liệu tìm được, một nhóm cộng tác viên được thành lập.

Họ làm việc theo ca, dành tới 17 giờ mỗi ngày để xem xét, phân loại, ghi nhãn và số hóa các đoạn phim.

Quá trình này không chỉ đòi hỏi kỹ thuật mà còn cần hiểu biết về lịch sử từng trò chơi.

EA cũng phối hợp với những thành viên cộng đồng có kinh nghiệm, đặc biệt là Matt Wells, người từng phát triển các bản vá cải tiến cho một số trò chơi Wing Commander.

Đây là điểm đáng chú ý. Những người hâm mộ lâu năm không chỉ đóng vai trò người mua mà còn trở thành cộng tác viên bảo tồn sản phẩm.

Hình ảnh Wing Commander được nâng cấp đáng kể

Giá trị nổi bật nhất của các phiên bản phục chế nằm ở chất lượng những đoạn phim điện ảnh.

Các cảnh phim trong Wing Commander III và IV được phục hồi từ nguồn dữ liệu chất lượng cao hơn nhiều so với những phiên bản từng được phát hành rộng rãi.

Ngoài ra, EA còn bổ sung:

• Khả năng chơi ở tốc độ 60 khung hình mỗi giây.

• Nhiều tùy chỉnh mới thông qua tệp cấu hình INI.

• Hỗ trợ đầy đủ tay cầm điều khiển.

• Cải thiện khả năng tương thích với máy tính hiện đại.

Tuy nhiên, hỗ trợ tay cầm vẫn chưa hoàn hảo. Một số người chơi đã phản ánh vấn đề trong diễn đàn Steam.

Điều này cho thấy phục chế trò chơi cũ không đơn giản là cải thiện hình ảnh. Nhà phát triển còn phải giải quyết những khác biệt giữa phần mềm nhiều thập kỷ trước và phần cứng hiện tại.

Privateer 2 được cứu nhờ những cuộn băng trên gác mái

Một trong những câu chuyện thú vị nhất liên quan đến Privateer 2.

Đội ngũ phục chế không tìm được những bản gốc chất lượng cao của các đoạn phim điện ảnh.

Thay vì từ bỏ, họ liên hệ với Steve Hilliker, đạo diễn hình ảnh điện ảnh ban đầu của trò chơi.

May mắn thay, ông vẫn giữ những cuộn băng trong gác mái nhà mình.

Hilliker còn mong muốn thực hiện lại công đoạn chỉnh màu. Vì vậy, ông tham gia phục hồi và nâng cấp độ phân giải toàn bộ các đoạn phim.

Đây là minh chứng cho một thực tế quan trọng của ngành công nghiệp sáng tạo: tài sản trí tuệ không chỉ nằm trong máy chủ doanh nghiệp. Một phần lịch sử sản phẩm có thể đang nằm trong kho cá nhân của những người từng tham gia sản xuất.

Road Rash trở lại với nhạc nền được cấp phép

EA cũng thực hiện những cải tiến tương tự cho Wing Commander Prophecy và Road Rash.

Đáng chú ý, với Road Rash, hãng đã cấp phép lại toàn bộ nhạc nền gốc để phát hành trong phiên bản mới.

Đây là công việc phức tạp vì quyền sở hữu trò chơi và quyền sử dụng âm nhạc có thể thuộc những phạm vi pháp lý khác nhau.

GOG cũng tham gia vào quá trình phục hồi và phát hành một số sản phẩm, đặc biệt là Prophecy và Road Rash.

Giá dưới 5 USD mở rộng thị trường trò chơi hoài cổ

Các trò chơi hiện được bán trên Steam và GOG với giá không quá 5 USD mỗi tựa.

Đặc biệt, người từng sở hữu những phiên bản cũ trên GOG và cửa hàng của EA được nhận bản phục chế miễn phí theo thông tin công bố.

Đây là chiến lược hợp lý về thương mại.

Thay vì cố gắng bán một trò chơi cũ với giá của sản phẩm mới, EA sử dụng mức giá thấp để tiếp cận cộng đồng người chơi hoài cổ, đồng thời tạo cơ hội cho thế hệ game thủ mới khám phá những thương hiệu kinh điển.

Tài sản trí tuệ cũ có thể trở thành nguồn doanh thu mới

Điều đáng học hỏi từ EA không chỉ là kỹ thuật phục chế.

Một doanh nghiệp lớn thường sở hữu kho tài sản khổng lồ gồm phần mềm, thiết kế, nội dung, tài liệu, hình ảnh và dữ liệu khách hàng.

Theo thời gian, nhiều tài sản bị bỏ quên vì không còn nằm trong chiến lược kinh doanh hiện tại.

Nhưng nếu được kiểm kê, phân loại và cập nhật, chúng có thể trở thành sản phẩm mới với chi phí phát triển thấp hơn nhiều so với việc bắt đầu từ đầu.

Với EA, một trò chơi đã tồn tại hàng chục năm vẫn có thể tiếp tục tạo doanh thu khi được đưa trở lại đúng nền tảng và đúng cộng đồng.

Cộng đồng có thể là lợi thế cạnh tranh mà doanh nghiệp bỏ quên

Matt Wells và Steve Hilliker là những ví dụ cho thấy giá trị của cộng đồng chuyên môn.

Doanh nghiệp không nhất thiết phải tự thực hiện mọi công việc. Những người hiểu sản phẩm, từng sử dụng sản phẩm hoặc trực tiếp tạo ra sản phẩm có thể đóng góp kiến thức mà đội ngũ hiện tại không có.

Đây là mô hình hợp tác đáng chú ý trong ngành trò chơi điện tử.

Tuy nhiên, sự tham gia của cộng đồng cũng cần được quản lý rõ ràng về quyền sử dụng tài sản, quyền tác giả và thù lao.

Rủi ro của chiến lược khai thác tài sản cũ

Không phải trò chơi nào cũng có thể phục hồi dễ dàng.

Một số dữ liệu gốc có thể đã mất, phần cứng lưu trữ có thể xuống cấp và quyền sử dụng âm nhạc, hình ảnh hoặc diễn viên có thể phức tạp.

Ngoài ra, bản phục chế không đảm bảo mọi vấn đề tương thích đều được giải quyết.

EA cũng chưa công bố doanh thu hay lợi nhuận của dự án này. Vì vậy, chưa thể xác định mức độ thành công tài chính chỉ dựa trên số lượng trò chơi được phát hành.

Doanh nghiệp Việt Nam nên học gì từ EA?

Bài học lớn nhất là đừng vội xem tài sản cũ là tài sản hết giá trị.

Các doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, có thể áp dụng tư duy này trong nhiều lĩnh vực.

Kiểm kê tài sản kỹ thuật số.

Hãy rà soát phần mềm cũ, dữ liệu khách hàng, hình ảnh sản phẩm, video quảng cáo, tài liệu đào tạo và nội dung đã từng tạo ra.

Có thể một phần trong số đó vẫn có giá trị thương mại.

Sử dụng AI để phục hồi và tái khai thác nội dung.

AI có thể hỗ trợ nhận dạng tài liệu, phân loại hình ảnh, chuyển đổi định dạng, phục hồi âm thanh và tạo phiên bản nội dung phù hợp với nền tảng mới.

Doanh nghiệp không cần xây dựng mô hình AI riêng. Có thể kết hợp các công cụ sẵn có từ Mỹ và Trung Quốc, tùy theo chi phí và yêu cầu bảo mật.

Xây dựng cộng đồng cộng tác viên.

Nếu kinh doanh trò chơi, giáo dục, du lịch hoặc nội dung số, hãy tìm những khách hàng lâu năm, chuyên gia và người am hiểu sản phẩm để cùng phục hồi, kiểm chứng và phát triển nội dung.

Tạo sản phẩm mới từ tài sản cũ.

Một doanh nghiệp du lịch có thể số hóa những hành trình cũ thành bộ dữ liệu du lịch. Một trường đào tạo có thể biến tài liệu nhiều năm thành khóa học mới. Một công ty phần mềm có thể nâng cấp sản phẩm cũ thành dịch vụ trực tuyến.

Kiểm tra quyền sở hữu trước khi thương mại hóa.

Phải xác định rõ quyền sử dụng hình ảnh, âm nhạc, phần mềm và dữ liệu trước khi phát hành lại.

Đây là bước không thể bỏ qua, đặc biệt khi bán sản phẩm cho khách hàng tại Mỹ và châu Âu.

Bảo tồn quá khứ có thể tạo ra tương lai kinh doanh

EA vẫn phải đối mặt với nhiều tranh luận và quyết định kinh doanh gây thất vọng trong mắt một bộ phận người chơi. Một dự án phục chế tốt không thể xóa bỏ tất cả những vấn đề đó.

Nhưng câu chuyện 25 trò chơi trở lại cho thấy một điều đáng giá: công nghệ mới không nhất thiết phải thay thế toàn bộ những gì thuộc về quá khứ.

Đôi khi, cơ hội kinh doanh tốt nhất nằm trong chính kho tài sản mà doanh nghiệp đã sở hữu từ lâu.

Trong thời đại AI, lợi thế không chỉ thuộc về những công ty tạo ra công nghệ mới. Nó còn thuộc về những doanh nghiệp biết tìm lại, phục hồi và biến tài sản cũ thành giá trị mới.

Wing Commander III và IV được phục hồi những cảnh phim chưa từng có chất lượng tốt hơn

EA game kinh điển, Wing Commander, Ultima series, Road Rash, Theme Hospital, phục chế trò chơi, bảo tồn game, Steam GOG, game thập niên 1990, tài sản trí tuệ số, cộng đồng game thủ, công nghệ AI, kinh doanh nội dung số, chuyển đổi số doanh nghiệp